Жилдээ хоёрхон удаа болдог уламжлалт Номын яармагийн хаврын баяр болоход хоёрхон хоног үлдлээ. Номын яармагийн үеэр зохиолчид гарын үсэгтэй худалдаа явуулж, ховор хуучин номууд дэлгэгдэж, ховор номын дуудлага худалдаа болдгоороо ном сонирхогчдын хорхойг гозгонуулдаг. Энэ удаагийн Хаврын номын яармаг содон сонин үйл явдал ихтэйгээс гадна хүссэн номнууд тань дэлгүүрт зарагддагаас хямд үнээр худалдаалагдана. Сонирхсон бүхэн гурав хоногийн номын баяртаа амжиж ирээрэй.
"ХАВРЫН НОМЫН ЯАРМАГ ДЭЭР ХАТАН ИХЭЛИЙН ДОМГУУД ТАНЬ ДЭЭР ОЧИНО" цааш унших »

Их үдийн ид түгжрээнд өвчтэй хүн байтугай эрүүл хүн бүгчимдэж давчидмаар... Түгжрээ удаан урагшилж, заримдаа ааг омгоо багтааж ядсан хоёр хийрхүү тэнэг монголоос болж хэдэн мянган хүний ажил алдагдах энүүхэнд. Сав л хийвэл хэрэлдэж, боломж л гарвал нүдэлдчих гээд байдаг монголчууд ганцхан зүйл дээр л тушаал авсан цэрэг шиг ярайтал зам тавин хашлага налан зогсоцгооно. Энэ бол эрхэм дарга нар морилж яваагийн дохио. Шүгэл барьсан нийслэлийн замын цагдаа нар ямар ч түгжрээг мултлаад зам чөлөөлчих гайхамшигтай чадвартайг энэ мөчид л харж болно. Саяхан л дээр дооргүй давхралдах шахаж байсан авто замын түгжрээ цагдаагийн шүгэл хэдхэн минут тачигнасны дараа юу ч байгаагүй мэт тавигдана. Төв зам атаархал төрөм цэлийтэл нээгдсэнээр эрхэм дарга нар дохио хангинуулсан хамгаалалтын машинтайгаа салхи татуулан тоосоор булсаар одно.
"Нэг хүний амь нэг даргын үдийн цайнаас хямдхан нийгэм" цааш унших »

Дөнгөж саяхан уулын цаагуур орчихсон нартай би дахин хэзээ ч тааралдахгүй. Маргаашийн нар харин цоо шинээр мандана...

http://www.youtube.com/watch?v=zotRnVeBVjA&feature=related  ЭНЭ АЯЛГУУГ ЗААВАЛ СОНСООРОЙ...

Монголчууд эртнээс багачууд хүүхдүүддээ үлгэр домог хуучлан өгч, түүгээр дамжуулан хүн байхын утга учрыг сургаж, эх нутаг, байгаль, эцэг өвгөдөө шүтэн дээдлэхийн учрыг ухуулан ойлгуулж ирсэн үлгэрч ард түмэн билээ. МЗЭ-ийн шагналт яруу найрагч Б.Эрдэнэсолонго дээрх жишгийг орчин цагийн монгол гэр бүлүүд ч бас өвлөн үргэлжлүүлж байхыг билэгдэн "Ихэл хатны найман цагаан домог" туульсыг бичиглэн туурвиж, худалдаанд гаргалаа. Үр хүүхэд чинь амьд бүхнийг хайрлан энэрэхүйн эрдэмд багаасаа суралцаасай хэмээвээс эрхэм та дээрх домгуудыг үдэш бүр хүүхдүүддээ уншиж өгөөрэй. Орой бүр хүүхэд чинь сонирхолтой үлгэрээ үргэлжлүүлэн сонсохын тулд орондоо яаран орох биз ээ. Ээжийнхээ өвчнийг эдгээхээр асга хадат уулсыг даван ижийгээ үүрэн явсаар диваажин лугаа гайхамшигт цэцэрлэгт хүргээд мөнхийн рашаан хүртээж буй сайн хүүгийн тухай өгүүлэх "Ижий цагаан домог"... Хугацаа халаагүй албанд мордож, харийн газарт боолчлогдон зовж буй хань нөхрөө үнэнчээр хүлээн, уулыг уяртал, талыг тайтгартал, тэнгэрийг санааширтал ерөөл тальбин сүүгээ өргөсөөр буй сайхан ханийн тухай өгүүлэх "Ханийн цагаан домог"... Ноёнтой тэрсэж, номхонтой нөхөрлөдөг сэтгэл сайт анд нөхрөө хаацайлан хамгаалсаар амь юугаан өгч буй ачлал журамт анд нөхрийн тухай "Андын цагаан домог"...  Олон хүний үрсийг зааглан ялгалгүй дэргэдээ авч, ажилд сурган, амьдралд бэлдэж, үлгэр домгийн сайхнаар үр ачаа өсгөн жаргаж буй ухаант хоёр буурлын тухай "Буурлын цагаан домог"... Эх нутаг, үр хүүхэд, хань бүл, эцэг эхийнхээ төлөө амь хайргүй тулалдсаар сөхрөн унах эрэлхэг баатрууд ээж нарынхаа бүүвэйн дуугаар эргэн хөл дээрээ босоод, энэ бүхэнд дэм болох уул усны эзэн савдагуудтай хамтран харийн түрэмгийлэгчдээс эх нутгаа чөлөөлж буй "Бүүвэй цагаан домог"... Амьд бүхний ээж, амьдрал бүрийн эхлэл босон ивгээлт наран нэгэн цагт хүмүүсийн дунд хэрхэн төрж, хэрхэн өсөж, хайр элбэрэлээрээ хүн төрөлхтнийг ивэн хайрлаж байсан тухай өгүүлдэг "Нарны цагаан домог"...
"Хүүхэддээ чангаар дуудаж өгөөрэй" цааш унших »

Гуравхан жилийн өмнө "Диваажингийн хоригдлууд" өгүүллэгийн түүвэр дэлхийг тойрон аялж та бүхний гэрээр зочлон үнэр юуг тань шингээж, бодол юуг тань хуваалцан байсныг уншигч та санаж байгаа. Харин өнөөдөр түүний бас нэгэн дүү болох "Хишигт" тууж аялалдаа гараад хэдийнэ 7 сарын нүүр үзээд байна. Гэхдээ "Хишигт" маань дэлхийг тойрч бус Улаанбаатарын хотын хүүхэд багачуулын өврөөс өвөр дамжин, цүнхнээс цүнх дамжин аялсаар өнөөдрийг хүрлээ. Өнгөрсөн хугацаанд Хишигт маань 4 сургуулийн 200 гаруй хүүхдийн гарт очиж, баяр нулимсыг харамгүй дагуулан улам улмаар хүрээгээ тэлсээр байгаа билээ. Яг одоо 115 дугаар дунд сургуулийн сурагчид гар дамжуулан уншиж байгаа гэсэн мэдээлэл бий. "Хишигт" тууж маань "Алтан-Өд" наадмын тэргүүн шагналыг дагуулан ирсэн хэдий ч зүгээр суусангүй. Амжилтаа бататгахаар хүүхэд багачуудыг номын амтанд татан оруулсаар байгаад баяртай байна. Туужийн хамгийн анхны аялал Сонгинохайрхан дүүргийн 106 дугаар сургуулиас эхлэсэн юм. Дунд сургуульд байхад яг урд минь суучхаад намайг араас нь үзгээрээ хатгахад инээд алдан эргэж хардаг байсан ангийн найз Д.Оюунгоо маань тэнд номын санч болчихоод зогсож байхыг харахад тун ч сонин байсныг хэлэх юун. Ингээд ангийнхаа найзын сургуулийн идэвхтэй сурагчдын гар дамжуулан уншсан "Хишигт" туужийнхаа урилгаар тус сургуулиар зочлов. Хотын захын хамгийн баруун үзүүрийн сургууль тул эрж олоход бэрхтэй байснаас 1617 лавлах руу утас цохиж хаягийг нь асуувал лавлахын охин "Эгч ээ, таны номын тухай тэнд их гоё ханын сонин хүртэл гаргачихсан байна билээ" гэж хэлээд мэл гайхуулав. Гэтэл UB лавлах 1617 буюу Психотроникийн хүрээлэнгийн "Оюунт Монгол" аяны хүрээнд миний ном ч бас дунд сургуулиудаар уншигдаж байгааг мэдээд тун ч их баярласан даа. Ингээд захын дүүргийн захын сургууль гэдгээр нь баримжаалаад нэлээд хуучинсаг, бас ч жаахан хөглөрсөн сургуулийг нүдэндээ төсөөлсөөр 106 дээр очсон юм. Харин сургуулийн гадна талд ирсэн цагаасаа эхлээд сургуулийн цэмцгэр орчин, цэвэрхэн сурагчдыг хараад чамгүй гайхсанаа нуух юун. Сургуулийн үүдээр ормогц яг л барууны хэв маягийнх мэт цоо шинэ, асар тохилог, товхийсэн гоёмсог сурах орчинд явж орсон доо. Номын санч найз маань үүдэн дээр угтан аваад 4 давхарт байрлах номын сандаа дагуулан очсон юм. Тэр хооронд би  яг цэцгийн хүлэмж мэт гоёмсог цэцэгсээр дүүрсэн тухлаг ариун цэврийн өрөө, гялалзсан цэвэрхэн шал, яг одоо гараад шугам жагсаал хийх гэж байгаа мэт хөөрхөн цэвэрхэн сурагчдыг гайхан биширсээр явлаа.
"Хишигтийн аялал сонин сайхан ихтэй байна аа..." цааш унших »

АНД МИНЬ ИЙМ САЙХАН НОМ ГАРГАЖ. САЯХАН БОЛСОН СҮҮЛЧИЙН ПИОНЕРҮҮДИЙН УУЛЗАЛТ ДЭЭР КОНСУЛА МААНЬ НАДАД БИЕЧЛЭН ГАРДУУЛЛАА. ЗУРААЧ Г.НАРМАНДАХ БУЮУ АГАЙДАА АНХНЫ НОМЫН МЯЛААЛГА БОЛГОЖ ГҮН ТАЛАРХАЛ ДЭВШҮҮЛЬЕ. АГАЙН БЛОГ УРЛАНД БОЛЖ ӨНГӨРСӨН СЭТГЭЛД ДОТНО ДУЛААН ЯРИАНУУД, ШҮЛЭГСЭЭР ГОЁСОН ТАНСАГ ҮДШҮҮД НҮДНЭЭ ЗУРАГЛАН БУУХ НЬ ЭНЭ НОМЫГ УНШСАН ДАРУЙД МЭДРЭГДЭНЭ. БЛОГЧДОД НЭР ЦОХОН ЗОРИУЛСАН ОЛОН ШҮЛЭГ ЭНЭ НОМД ОРСОН БӨГӨӨД АГАЙН ЗУРСАН ЯРУУ ӨНГӨТ ЗУРГУУД Ч БАС ХЭВЛЭГДСЭН БАЙСНЫГ ДУРДАХ НЬ ЗҮЙТЭЙ БАЙХ. ЭНЭ НОМЫГ КОНСУЛА МААНЬ РЕДАКТОРЛОЖ, ХЭВЛҮҮЛЭХ АЖЛЫГ ХАРИУЦСАН БАЙНА ЛЭЭ. ТУН ХАРИУЦЛАГАТАЙ АЖИЛЛАЖЭЭ ГЭЖ БИ БОДСОН. САЯ ЧАМ РУУ УТАС ЗАЛГАСАН ХАРИУ АЛГА, АГАЙ МИНЬ. ЯМАР Ч БАЙСАН ХУРДХАН ХОЛБОГДООРОЙ ХЭМЭЭН НАЙЗДАА ДАМЖУУЛААД УРАН БҮТЭЭЛ, ОНГОД ХИЙМОРИЙН ДЭЭДИЙГ ХҮСЭН ЕРӨӨЕ. ДАРААГИЙН НОМНУУД ЧИНЬ МИНИЙ НОМЫН САНГИЙН ХҮНДТЭЙ БАЙРАНД ЗАЛРАХ БАЙХ ХЭМЭЭН НАЙДАЖ БАЙНА.
"АЗЫН ГЭРЭЛТ ОД АЛГАН ДЭЭР БУУЛАА" цааш унших »

Сэтгэлгээний утга зохиолын гол төлөөлөгч, зохиолч Х.Болор-Эрдэнэтэй уулзаж ярилцлаа. Тэрбээр “Диваажингийн хоригдлууд” гэсэн нэртэй түүвэр хэвлүүлжээ. Энэхүү түүврээс утга санаа, хэлбэр, зохиомж, дүр дүрслэлийн өсөлт тод харагдана. “Хэлбэрийн” хэмээн тодотгосны учир нь “Нүцгэн шөнө”/2002/, “Зүрхэнд үйлдвэрлэв”/2004/, “Диваажингийн хоригдлууд”/2007/-ын ертөнц нэг юм. “Энэхүү ертөнцөө хэрхэн илэрхийлэв гэдэгт л асуудлын цөм оршино” хэмээн нэгэн шүүмжлэгч бичжээ. “Мужской род” дээр бичигддэг, бас хэлбэрийн хувьд өссөн түүний зохиолууд үнэхээр уншигчийн дотоод ертөнцийг гүн бодолд автуулдаг. Учир нь өгүүллэгүүд нь бэлэн тавьчихсан дүр, гол баатар, эхлэл, оршил, өрнөл тайлал, төгсгөл гэх мэтийн утга зохиолын баригдсан хэлбэрт захирагддаггүй бөгөөд уншигчаа гол баатар болгон өргөмжилж чаддагаараа онцлог. Бас нэгэн зүйлийг онцлоход тэрээр зохиолынхоо баатруудад огт нэр өгдөггүй.

   - Сэтгэлгээний утга зохиолыг бусдаас илүүтэй сонирхон барьж авах болсны учир юу вэ?

   - Яг ч энийг гэж онцлоод бариад нухаад байсан юм байхгүй л дээ. Магадгүй энэ хэлбэр миний дотоод дуу хоолой байж болох юм. Эсвэл цаг үе маань надаар үүнийг бичүүлсэн ч байж магад. Миний бодлоор утга зохиол гэдэг нь уншигчид бэлэн хоол халбагадаж өгөх бус тэднийг өөрөөр нь сэтгүүлж, өөрсдөөр нь амьд­ралын утга учир хэмээх бодлогын томъёог олуулахад чиглэгдэх ёстой юм шиг санагддаг. Тиймээс ч би өөрийн уншигчдадаа “Хэрвээ та энэ номыг уншихаар өмнөө дэлгэн тавьсан бол тэнд бичигдсэн ертөнцөөс зөвхөн өөрийгөө л хайгаарай” гэж зөвлөдөг. Ингэж чадвал миний зохиолууд хэн нэгний зохиомол амьдралыг биш уншигчийн өөрийнх нь сэтгэл зүрхний ертөнцийг нээж өгөх болно.

   - Шуугиан тарьсан сенсааци, түүхэн хүмүүсийн амьдралыг л хүмүүс илүүтэй үгүйлээд байх шиг. Ингэхэд та “сэтгэлгээний богино өгүүллэгийн” гэсэн тодотголтой гурван ч ном гаргасан. Утга зохиолд таны нэр дуулдсаар арваад жилийг үдсэн ч уншигчид сайн мэдэхгүй хэвээрээ л байна?

"Х.БОЛОР-ЭРДЭНЭ: "ЭЭЖИЙГЭЭ БИТГИЙ ХАЙРЛА" /архивлав/" цааш унших »

Дэлхийн яруу найргийн өдөрт...   Б.ЭРДЭНЭСОЛОНГО Яруу найрагчдад Хэн ч огт хайрладаггүй бороог хайрласны төлөө Хэн ч анзаардаггүй, хэн ч тоодоггүй Хэсүүл салхинд дурласны төлөө Орц хонгилоор нэг хөглөрч байдаг Тэнүүлчин луйварчдыг тэвэрч үнссэний төлөө Уйлж зовсон нүдийг уйтгараас салгасны төлөө Уугаад дуусгахгүй байсан архийг ууж дуусгасны төлөө Дуулаад дуусахгүй байсан дууг дуулж жаргаасны төлөө Урсаад л өнгөрөх байсан, урсаад л алга болох байсан Агшин хором бүхнийг амжиж үлдээснийх нь төлөө Гол урсч, гол шиг ургах охидын гоог Онцолж магтсаны төлөө
"Бүх утгаар нь..." цааш унших »

Х.Болор-Эрдэнэ: Би хөгжил дэвшилд зориулж бүтээл хийдэггүй.

Х: Саяхан ерөнхийлөгчийн сонгууль болж өнгөрлөө. АН нэр дэвшигч Ц. Элбэгдорж шинээр ерөнхийгөгч болоо энэ талаар?

Bolor-erdene: хөөх, улс төрөөр эхэлдэг байш дээ, хэхэ..
Заа байз, Элбэгдоржийг би хувь хүнийх нь хувьд биш ардчилалын гэдэг утгаар нь ард түмэн сонгосон байх гэж бодож байна. тиймээс энэ нь нөгөө цагийн тохироо гэгч л болсон байх.Зөв сонголт уу, буруу юу гэдгийг цаг хугацаа харуулах байх.

Х: Болор цом яруу найргын тэмцээнд сүүлд Хасар түрүүлсэн. Шинэ үеийн яруу найрагчидийн талаар ямар бодолтой явдаг вэ..

Bolor-erdene: Хасарыг түрүүлэхэд хүмүүс зөв, буруу гэж их олон өнгөөр ярисан. Тэр аман хүзүүдсэн залуугийн шүлгүүдийг би анзаарч харж байлаа. Даравч дарайж, булавч бултайна гэдэг шиг шинэ үе тэртэй тэргүй цагаа болохоор гарч ирж л таараа. Хасарын хувьд би сайн найрагч гэж боддог. Хувийн дүгнэлт шүү. Харин чухам хэн шагналыг авах вэ гэдэг мэдээг "Болор цом" болохоос хоёр хоногийн өмнө сонсчихсон байсан. Тэр тогтолцоо л таалагддаггүй.Ер нь тэгээд уран бүтээл гэдгийг урсгал чиглэлээр нь, утга агуулгаар нь өөр өөр хүмүүс, өөр өөр өнцөгөөс сонихрдог тул уралдуулна гэдэг асуудал миний хувьд огт бодит байдалд нийцэхгүй мэт санагддаг.

Х: Монголын хамгийн сайн яруу найрагчид гэвэл та хэнийг нэрлэх үү?

Bolor-erdene: Өлзийтөгс, Эрдэнэсолонго хоёрыг жинхэнэ яруу найрагч гэмээр байна, бас Б.Батзаяа гэдэг залуухан шүлэгчийн шүлгүүдийг сүүлийн үед их амтархан уншиж байгаа.
"Нэг тийм архивлах маягтай оруулж байгаам шүү, шаардлага гараад" цааш унших »

Зохиолч Х.Болор-Эрдэнэ:  Сүүлийн 20 жилийн дотор гарч ирж байгаа зохиолчдийн гол  төлөөлөгчдийн нэг бол яах аргагүй Х.Болор-Эрдэнэ. Өвөрмөц сэтгэлгээтэй, дайчин, бас тун хөдөлмөрч энэ бүсгүйг Шударга.мн сайт  "Шударга яриа" булангийнхаа зочиноор урьж байна

-Би чиний анхны номыг харж байснаа санаж байна. Нимгэн хавтастай шүлгийн хар ном. Түүнээс хойш 20 ном гарчихсан гэхээр гайхаад л байна. Цаг хугацаа тийм амархан өнгөрчихсөн юм уу? Эсвэл чи тийм их зүйлийг ийм богинохон хугацаанд хийж бүтээчихэв үү?
-Шүлгийнх биш ээ, өгүүллэгийнх. Би чинь энэ яваа насандаа шүлэг бичиж зүрхэлж үзээгүй хүн байгаа юм. Цаг хугацаа ч их явжээ. Нэг их идэвхийлээд бичээд байгаагүй ч нэг мэдсэн чинь номын тоо ч овоо олширчихож. Ингээд бодохоор хийх ёстойгоо л цаг алдалгүй хийгээд явсных юм болов уу.
"Эротик өгүүллэгүүд маань өөрийн сэрэл мэдрэмжинд ч сөргөөр нөлөөлж эхэлснийг нуух хэрэггүй байх" цааш унших »

Үг хэлэх эрх чөлөөг хайрлаж байгаа цаг үедээ талархая. Үгээр зэвсэглүүлсэн эрхэм багш нартаа, уншигчиддаа талархая. Үгийн далимд ганц нэг хор шингээсэн сум нисгэж хатуужуулдаг "сөрөг хүчнийхэнд" талархая. Амьдрал дээр би чинь бичдэг шигээ олон юм ярьж чаддаггүй нэгэн байгаа юм. Гэсэн ч үгийн үнэ цэнийг мэднэ ээ. Хэтэрхий сайн мэддэгтээ илүү хурцыг нь олж зоохыг боддог. Үгийг хаягдал цаас шиг болтол нь ноолж салбайлгасан энэ цаг үед илүү өөрөөр, илүү тодоор хүргэхийн тулд заримдаа хатуудуулчихаад байдаг гэм надад бий. Гэсэн ч үг эзнээ олж очиж байгаа нь надад хангалттай санагддаг. Бусадтай адилхан дуугарч, бусдын жишгээр улиг болсон юм сараачиж, хэнд ч хүрэхгүй үгээр дуугарах байсан юм бол бичиг цаастай зууралдаад ч яадаг юм. Миний үг арай өөр өнгөтэй гэж би боддог. Тиймдээ ч хэн нэгнээс түрүүлээд зоригтой дуугарсаныхаа төлөө бусдаас арай илүүтэйгээр доромжлолыг хүлээж авдаг байх. Над шиг бодолтой хүмүүс олон байдаг ч тэр бүр дуугарахаасаа эмээж, эсвэл нийгмийн хир буртагийг дэлгэж уудлахаасаа төвөгшөөдөг нь олон.
"ТА БОЛ ЕРТӨНЦИЙН ТӨВ" цааш унших »

Анх өөрийгөө эмэгтэй хүний нүдээр толинд харж зогсохдоо дөнгөж л хөх ургаж байсан юм. Өөрөөсөө ичингүйрсэн, бас шохоорхсон тэр харц өөртэйгээ биш эмэгтэй хүнтэй анх танилцаж байлаа. Эмэгтэй хүний арьс арай зөөлөн, арай нимгэн. Эмэгтэй хүний бие арай эвлэг, арай уран. Энийг бүтээгч илүү нарийн ажиллагаагаар бидэнд хандсан нь шууд л мэдрэгддэг. Эмэгтэй хүнийг эвдлэхэд амархан. Зүс царай, бие бялдар, гоо үзэсгэлэнг нь. Тиймээс ч эмзэг, уян гоо сайхан гэгчийг хадгалан үлдэхийн төлөө хүүхнүүд мянга мянган жилээр тэмцэж ирсэн байх. Ийм байх нь тэдэнд бусдад харагдахаасаа илүү өөртөө таалагдахад тустай. Ийм байх нь эрчүүдэд бас тааламжтай. Авгай гэж адлаад байгаа ахимаг эмэгтэйчүүдийн ихэнх нь эвдэрсэн бие, эвдэлсэн зүрхтэй амьдарч байна. Бид үнэндээ эмэгтэй хүнийг эвдэж, хэмхэлж байж орчлонд дуугаа хадаан ирдэг. Үүнийг ганц удаа алтан саваа тэлж үзээгүй хүн ойлгох ч үгүй биз. Төрж байгаа эхийн гавлын яснаас бусад нь заадлаараа салдаг гэдэг. Амь, ахуй, амьдрал бүх юм огт хэрэггүй зүйл болон хувирч, гагцхүү хором мөч бүхнийг янгинан тачлах өвдөлтийг туулж барах гэж шүд зуун тэсч байж бид үр хүүхдээ алган дээрээ тосон авдаг. Гэсэн ч тийм их үнээр олдсон алаг үрээ улам ихээр хайрлан тэвэрч, түүнийхээ төлөө амь бие, хамаг амьдралаа бүхлээр нь зориулах өөр нэгэн сэтгэлийн үүдийг өөртөө нээж чаддаг гайхамшиг бол ээж.
"Таныг эмэгтэй хүн болж төрсний чинь төлөө гүнээ хүндэтгэе" цааш унших »

Тун удахгүй ном, CD болон гарах эдгээр домгуудыг хэвлэгдэхээс нь өмнө блогтоо нийтлэх эрхийг олж авлаа. Та нартаа яаран хүргэх гэсний учир нь үр хүүхэддээ хэвлэн аваачаад чангаар дуудаж өгөөсэй хэмээн бодсоных. Монгол хүүхэд гэдэг үндэснийхээ ая данг тун соргог хүлээн авдаг юм байна гэдгийг өөрийн үр хүүхэд дээр туршиж үзээд ойлгов. Аялгуулан уншихад амаа ангайн чагнаж, үйл явдал дотор нь амьсгал даран орж явчихаж байгаа алдрай балчир үрсдээ ачлал энэрэлийн үрийг ахуй багаас нь зааж өгцгөөе. Өвөг дээдэс, эцэг тэнгэр, ижий гэрэлт нарс минь цэнгэн баясах болтугай. Б.Эрдэнэсолонго
Эрт л урьдын үед  гэнэ
Энэ л цагийн эхэнд гэнэ
Хариг их  устай
Ариг цагаан чулуутай
Удган их  модтой
Урьд эртийн домогтой
Үзүүр бараа нь сүрлэг
Учиртай нэгэн уул байж
Удган их  модтой
Учиртай нэгэн ууланд нь
Ухаант нэгэн хүүхэн
Урц гэрээн бариад
Уул усаан түшээд
Удган модыг сахиад
Алд ганц биеэрээ
Амьдран сууж л гэнэ 
Ганц биеийг сахиад
Гадаа гэртийг тойруулаад
Хүүхэн биеийг умартаад
Хүүхэд үрийг мартаж гэнэ
Тавин насыг хүрэхэд гэнэ
Таяг тулууртаа ойртоход гэнэ
Хан тэнгэр түүнийг
Халаглан өрөвдөж гэнэ
Хатан заяат түүнийг
Харуусан бодож гэнэ
Хүүхэн заяаг нь бодоод
Хүүхэд нэгийг заяаж гэнэ     
Дал хүрэхийн цагт л
Ээж ээ гээд хэн түшнэ
Ная л хүрэхийн цагт л
Наашаа гээд хэн ачилна
Хан тэнгэр түүнийг
Халаглан өрөвдөөд 
Хиртэй гараар баримгүй
Хэнз нэгэн үр заяаж гэнэ  
Дээрээс орсон хураас уу
Дэргэдээс ургасан ногооноос уу
Тооноор туссан гэрлээс үү
Тотгоор шургасан салхинаас уу
Хан тэнгэрээс хайрласан
Хэнз нэгэн үр нь
Хангай шиг түшигтэй гэнэ
Харз шиг тунгалаг гэнэ
Ургамал ногооноос ургасан
Учиртай нэгэн үр нь
Уул овоо шиг түшигтэй гэнэ
Учир ухаан арвин гэнэ
Баатар эрийн шинжтэй гэнэ
Барс ирвэсийн хүчтэй гэнэ
"Ижий цагаан домог" цааш унших »

 

 

Ая Л.Балхжав /СГЗ/ Үг Х.Болор-Эрдэнэ дуучин Цэлмүүн


Үдэш байсан ч алхааг чинь би танилаа
Урьд эртийн явдал зүрхний минь гүнд амиллаа
Уулзаж байснаа нэхэн нэхэн саналаа
Уйлахгүй гэсэндээ харцаа нуун зангирлаа
Дахилт:
Таних болов уу гэж араас чинь удаан дагалаа
Таалагдахсан гэж замыг чинь тосон гоёлоо
Зурвасхан болзоогоо дурсан дурсан тослоо би
Дурласан зүрхээ чагнан чагнан хүлээлээ

Хайртай гэж хэлж чадах уу, чи минь
Хайрлаач гэж гуйж би чадахгүй ээ

Ганцаар туулсан өдрүүдээ түр мартаад
Ганцхан удаа үнэнээ хэлэхийг чинь хүлээлээ
Гараад ирэхэд чинь цочсондоо нүүр буруулж
Хүрээд ирэхэд чинь инээмсэглэлээ нууж чадсангүй

Их л удаан хүлээсэн дээ, энэ үдшийг
Гэвч урьдынхаараа чи намайг таниагүй ч
Уулзаж тайтгарсандаа сэтгэл минь амарлаа
Уруулынхаа будгийг арчаад би буцъя даа.

"Ихэл хатны найман цагаан домог" хэмээх энэхүү сайхан бүтээл тун удахгүй олны хүртээл болно. "Цалиг" студиэс зохиолч Б.Эрдэнэсолонгын энэхүү бүтээлийг дүрсжүүлж, өөрийн "Цалиг" ТВ-ээр сар шинийн өдрүүдэд зориулан өдөр бүр цацаж байгаа билээ. Ном хэлбэрээр нь хэвлэн гаргахад хэдийнэ бэлэн болоод байгаа энэхүү шидэт домгуудын эхлэл зургийг зураач Г.Нармандах /Агай/ бидэнд зурж илгээсэн бол доторх чимэг зургууд болон редакторын ажлыг миний бие гардан гүйцэтгэсэн юм. Туульч А.Балдандорж, бүтээлийн зөвлөхөөр зохиолч-орчуулагч Б.Галаарид, уран сайхны редактороор зохиолч А.Амарсайхан, зургийн даргаар зохиолч Т.Бум-Эрдэнэ, зураач Т.Бямбадорж нар ажиллав. Мөн продьюсерээр Ш.Должинсүрэн, Д.Батцэнгэл, зураглаач Ц.Намбаяр, дууны найруулагч Даваацэрэн /DX продакшн/, зохион байгуулагчаар яруу найрагч Т.Пүрэвжаргал, графикчаар З.Балдорж, Б.Мөнгөншагай, Ц.Саранболор нарын шижигнэсэн залуус ажиллаж байна. Энэхүү домог нь нийт найман цагаан домгоос бүтэх юм. Эхний удаад бид энэхүү домгийг хүүрнэж буй Ихэл хатны тухай домгийг өгүүлэх болно.

Домгийн цагаан мөр та бүхнийг минь ивээх болтугай.

Домгийг үзэх бол энэхүү холбоосоор орно уу. http://galaarid.mn/ Ихэл хатны найман цагаан домог оршивой

Урьд эртийн цагт л гэнэ

Улс монголын нутагт л гэнэ

Ная тулсан настангууд

Ер хүрсэн буурайтангууд

 Найман настай балчиртангууд

Найган ургах идэртэнгүүд

 Нартын саруулхан орондоо

 Найрсан сууж л гэнэ ээ.

Илгэн цагаан дээлтэй

Ижий цагаан сахиустай

 Ихэр олон хүүхдүүдтэй

Ихэл хатан байж л гэнэ.

Аав л ээжийг асраад

Ахас ихсийг хүндэтгээд

Ахан дүүсийг дагуулаад

Амар заяаг төвшитгөөд

Буман олныг хуруулаад

 Буяны ерөөлийг дүүргээд

Өвгөдийн голомтыг бадраагаад

 Өнөр олноороо сууж л гэнэ.

Тал сайхан нутагтай

Тайван сайхан өлзийтэй

Хаан сайхан аавтай

Хатан сайхан ээжтэй

 Ханан цагаан өргөөтэй

 Хайрхан буурал өвөгтэй

 Хайлган сайхан эмэгтэй гэнэ

Ханагар уудам нутагтай гэнэ.

Үйл нь хүртэл цагаан гэнэ

Үг нь хүртэл цэцэн гэнэ

Өнө л эртний түүхтэй гэнэ

Өвөг дээдсийн буянтай гэнэ.

 Нартын цагаан орондоо

Наян үрсийг цуглуулаад

Цастын цагаан орондоо

Түмэн хүнийг цуглуулаад

 Тэнгэрийн орныг түшиглээд

Үүлсийн орныг давуулаад

Үлгэр домгийг амилуулаад

Үнэн түүхийг хэлж л гэнэ.

Эмнэг цагаан азаргатай

Эрхэс цагаан тэнгэртэй

Уран цагаан хуруутай

Урсгал сайхан харцтай

Хун цагаан хүзүүтэй

 Хуур цуурын эгшигтэй

Гэр нэвт гэгээтэй

Туурга нэвт туяатай

Мөнхийн залуу зүстэй

 Мөрөн голын шившлэгтэй

Налаад суусан ууландаа

Наян агтын үүрсээнтэй

Түшээд суусан ууландаа

Түмэн агтын төвөргөөнтэй

Ихэл хатан ээжий л гэнэ

Ийм л домгийг хэлж л гэнэ

Түмэн олноороо тойроод

Буман олноороо чуулаад

Хууч яриаг чагнаж гэнэ

 Хуур цуурыг аялгуулж гэнэ ээ.